Վեց ամիս Ակներում` անվճար ատամնաբուժական օգնություն և բերանի խոռոչի առողջության մասին կրթություն երեխաների համար
Վեց ամիս Ակներում` անվճար ատամնաբուժական օգնություն և բերանի խոռոչի առողջության մասին կրթություն երեխաների համար
Վեց ամսվա ընթացքում OHFAR-ի «Ատամնաբուս» ծրագրի շրջանակում Սյունիքի մարզի Ակներ բնակավայրի երեխաներին տրամադրվել է ատամնաբուժական օգնություն, իրականացվել է բերանի խոռոչի առողջության վերաբերյալ ուսուցում և աջակցություն է ցուցաբերվել նրանց ընտանիքներին։ Նախաձեռնությունն ուղղված էր բուժման զգալի կարիքների բավարարմանը՝ միաժամանակ օգնելով երեխաներին ձևավորել ատամների խնամքի ճիշտ սովորություններ։
Ծրագրի տվյալներով՝ համայնքի համար խնայվել է շուրջ 7 միլիոն դրամի ուղղակի ծախս։ Ծնողները դրական արձագանքներ են հայտնել իրենց երեխաների ստացած խնամքի վերաբերյալ, վստահություն են արտահայտել ատամնաբուժական թիմի նկատմամբ և մեծապես աջակցել ծրագրի ընդլայնմանը՝ այլ դպրոցներում ևս այն իրականացնելու նպատակով։
Ակներում իրականացված բերանի խոռոչի առողջության գնահատումը ցույց է տվել, որ հետազոտված պացիենտների 89,7%-ն ունեցել է առնվազն մեկ կարիեսով ախտահարված ատամ, իսկ յուրաքանչյուր պացիենտի հաշվով չբուժված կարիեսով ախտահարված ատամների միջին քանակը կազմել է մոտ երեք։ Այս տվյալներն ընդգծել են դպրոցական համայնքում հասանելի բուժման և կանխարգելման վերաբերյալ ուսուցման կարևորությունը։
Ծրագիրը մեկնարկել է փետրվարի 4-ին՝ համաձայնագրի ստորագրմամբ։ Առաջին այցելությունը տեղի է ունեցել փետրվարի 5-ին, իսկ առաջին բուժումը՝ փետրվարի 7-ին։ Բուժումն ավարտվել է օգոստոսի 6-ին, իսկ արդյունքները ներկայացվել են սեպտեմբերի 16-ին։
Բուժման պլանը ներառել է 311 ատամնաբուժական միջամտություն։ Նախատեսված միջամտությունների 66,5%-ը կազմել է ատամների վերականգնողական բուժումը, 20,5%-ը՝ ատամների հեռացումը, 8%-ը՝ ատամի կակղանի բուժումը, իսկ 4,8%-ը՝ ատամների մասնագիտական մաքրումը։ Միջամտությունների այս բազմազանությունն արտացոլել է հետազոտության ընթացքում հայտնաբերված բուժման տարբեր կարիքները։
Շատ երեխաների բուժման համար անհրաժեշտ է եղել մի քանի այցելություն։ Երեխաների կեսից ավելին՝ 56,5%-ը, ունեցել է երեք կամ ավելի այցելության կարիք, 29,6%-ը՝ երկու, իսկ 13,9%-ը՝ մեկ։ Նմանապես, 55,9%-ին անհրաժեշտ է եղել երեք կամ ավելի միջամտություն, 21,6%-ին՝ երկու, իսկ 22,5%-ին՝ մեկ։ Այս տվյալները ցույց են տալիս, թե ինչու էր ծրագրի ողջ ընթացքում բուժօգնության շարունակական հասանելիությունն այդքան կարևոր։
Վստահության ձևավորում երեխաների և նրանց ընտանիքների հետ
Ծնողների արձագանքներում ընդգծվել են ատամնաբուժական թիմի համբերատարությունը, պրոֆեսիոնալիզմը և երեխաների նկատմամբ անհատական մոտեցումը։ Հարցված ծնողների 77,2%-ը հայտնել է, որ լիովին վստահում է թիմին, իսկ 22,7%-ը՝ որ ընդհանուր առմամբ վստահում է։
Ծնողներից մեկը բարձր է գնահատել «բժշկի համբերատար և պրոֆեսիոնալ մոտեցումը»՝ նրան բնութագրելով որպես հանգիստ և համբերատար։ Մեկ ուրիշը կարևորել է «յուրաքանչյուր երեխայի նկատմամբ անհատական և պրոֆեսիոնալ մոտեցումը»։
Ծնողները դրական են գնահատել նաև երեխաների՝ բուժօգնություն ստանալու փորձառությունը․ 59%-ը այն գնահատել է շատ դրական, իսկ 40,9%-ը՝ դրական։ Ծնողների մեծ մասը՝ 86,3%-ը, նշել է, որ այցելության ընթացքում իրենց երեխան իրեն լիովին ապահով և հարմարավետ է զգացել, իսկ 13,6%-ը հայտնել է, որ երեխան ընդհանուր առմամբ այդպես է զգացել։
Ցավի կամ անհարմարության վերաբերյալ պատասխաններն ավելի ամբողջական պատկեր են տվել բուժման ընթացքի մասին։ Ծնողների 45,4%-ը նշել է, որ երեխան ցավ կամ անհարմարություն չի զգացել, 31,8%-ը հայտնել է թեթև, 18,1%-ը՝ միջին աստիճանի, իսկ 4,5%-ը՝ ուժեղ անհարմարության մասին։ Այս արձագանքները օգտակար տեղեկություններ են տրամադրում թիմին՝ հետագա աշխատանքը շարունակելու համար։
Աջակցություն երեխաներին՝ բերանի խոռոչի խնամքի ճիշտ սովորություններ ձևավորելու հարցում
Ուսուցումը Ակներում իրականացված ծրագրի կարևոր բաղադրիչներից էր։ Բուժմանը զուգահեռ երեխաները սովորել են ատամների խնամքի, բերանի խոռոչի հիգիենայի և հիվանդությունների կանխարգելման մասին։
Հարցված ծնողների գնահատմամբ՝ երեխաների 90,9%-ը զգալի գիտելիքներ է ձեռք բերել բերանի խոռոչի հիգիենայի վերաբերյալ, իսկ 9%-ը՝ որոշ չափով։ Ծնողները նաև նշել են առօրյա սովորությունների փոփոխություններ․ 77,2%-ը հայտնել է, որ ծրագրից հետո իրենց երեխան փոխել է բերանի խոռոչի հիգիենայի սովորությունները։ Եվս 9%-ը փոփոխություն չի նկատել, իսկ 13,6%-ը դժվարացել է պատասխանել։
Այն հարցին, թե արդյոք ծրագիրը բարելավել է իրենց երեխայի բերանի խոռոչի առողջությունը, ծնողների 77,2%-ը լիովին համաձայնել է, իսկ 22,7%-ը՝ համաձայնել։ Ծրագրի ընդհանուր արդյունավետությունը գնահատելիս 77,2%-ը այն համարել է շատ արդյունավետ, 18,1%-ը՝ արդյունավետ, իսկ 4,5%-ը՝ որոշ չափով արդյունավետ։
Այս դիտարկումներն արտացոլում են ծնողների գնահատականները և վկայում բուժումն ու ուսուցումը համատեղելու կարևորության մասին։
Աշխատանքների շարունակությունը Քարաշենի դպրոցում
Ակներում բուժումն ավարտելուց հետո OHFAR-ի թիմն այժմ ատամնաբուժական օգնություն է տրամադրում Քարաշենի դպրոցի երեխաներին։
Ակներում ձեռք բերված փորձը կարևոր դասեր է տալիս ծրագրի հաջորդ փուլի համար։ Հետազոտության արդյունքները ցույց են տալիս շարունակական բուժօգնության անհրաժեշտությունը, իսկ ծնողների արձագանքներն ընդգծում են վստահության, հստակ հաղորդակցության և բուժմանը զուգահեռ ուսուցման կարևորությունը։
Շնորհակալություն ենք հայտնում ատամնաբուժական թիմին, ծրագրին մասնակցած ընտանիքներին, դպրոցական համայնքին և բոլոր նրանց, ովքեր աջակցել են ծրագրին։ Նրանց ներգրավվածության շնորհիվ ատամնաբուժական օգնությունն ու բերանի խոռոչի առողջության վերաբերյալ ուսուցումն ավելի հասանելի են դարձել դրանց կարիքն ունեցող երեխաներին։
Միասին մենք գաղափարը դարձրել ենք իրականություն։ Միասին շարունակենք ժպիտներ պարգևել Հայաստանի երեխաներին։
